اگر دچار گرفتگي عضلاني شدم چه بايد بكنم ؟

درمان اين آسيب بسيار ساده است : يك قاشق چايخوري نمك را در يك ليوان خنك ( نه خيلي سرد ) حل كنيد و نصف ليوان را در هر 15 دقيقه به آرامي بنوشيد . درد عضلاني بسرعت بهبود ميابد .

به خاطر داشته باشيد كه عضلات دردناك را ماساژ ندهيد اين كار درد را بيشتر ميكند .

خستگي گرمايي چه حالتي است ؟

اين حالت از حمله گرمايي شايعتر بوده و در فرد سالمي رخ ميدهد كه در محيطي بسيار گرم به شدت فعاليت بدني انجام ميدهد ، بخصوص اگر به آب و هواي گرم عادت نكرده باشد .

در اين حالت خون در عروق زير پوست جمع شده  و در نتيجه   به ديگر قسمتهاي بدن  بخصوص  مغز ، قلب و ريه خون كافي  نميرسد بنابراين  فرد دچار علايمي شبيه به شوك ميشود .

خستگي گرمايي چه علايم و نشانه هايي دارد ؟

•           سردرد – سرگيجه – تهوع و ضعف

•          غش كردن – عرق شديد – بي اشتهايي                                                           

•          كاهش هوشياري – پايين افتادن درجه حرارت بدن

•          گشاد شدن مردمكهاي چشم – نبض تند و ضعيف – تنفس سريع و سطحي

•          رنگ پريدگي پوست – درد عضلاني و اشكال در راه رفتن

براي كسي كه دچار خستگي گرمايي شد چه كار بايد بكنم ؟

او را به اتاقي خنك برده و با دستمال سرد و مرطوب بدن او را خنك نماييد ( اگر احساس لرز نميكند )

او را وادار كنيد كه دراز بكشد ، پاهايش را بالا و سرش را پايين بياوريد تا جريان خون كافي به مغزش برسد .

تا آنجا كه ميتوانيد لباسهايش را در آوريد .

به بيمار نصف ليوان محلول آب و نمك ( يك قاشق چايخوري در هر ليوان )  را در هر 15 دقيقه بدهيد .

اگربيمار استفراغ كرد ديگر به اومحلول  آب و نمك نداده وي را سريع به بيمارستان يا درمانگاه منتقل كنيد تا سرم تجويز شود .

بيمار بايد به مدت 2 تا 3 روز استراحت كرده و از تحرك و فعاليت اضافي پرهيز كند .

حمله گرمايي چيست و چه موقع اتفاق مي افتد ؟

حمله گرمايي هنگامي رخ ميدهد كه سيستمهاي تنظيم كننده گرما در بدن مثل عرق كردن ، نتوانند بدن را به حد كافي خنك كنند . در اين حالت دماي بدن بالا ميرود ولي تعريق صورت نميگيرد ، در نتيجه گرماي زيادي در بدن ذخيره ميشود كه موجب آسيب به سلولهاي  مغز شده كه سر انجام آن مرگ يا ناتواني دائمي است .

علائم و نشانه هاي حمله گرمايي كدام است ؟

•          دماي بالاتر از 40 درجه

•          پوست داغ ، خشك و قرمز

•          نبض ابتدا قوي و سريع بوده ولي با پيشرفت آسيب ،  ضعيف و سريع ميشود .

•          مردمكها در ابتدا كوچك شده ولي بعد از مدتي گشاد ميشوند .

•     گيجي – تنفس سطحي و ضعيف – سردرد – خشكي دهان – تهوع – استفراغ – كاهش فشار خون – تشنج – انقباض عضلاني و از بين رفتن هوشياري ( در صورت بروز اين علائم احتمال مرگ بسيار بالا و حدود 80 درصد است )

براي بهبود وضع بيماري كه دچار حمله گرمايي شده چه بايد بكنم ؟

هرگز فراموش نكنيد حمله گرمايي يك وضعيت اورژانسي است ( مثل حمله قلبي ) . پس سريع و بدون دستپاچگي عمل كنيد چون فاصله مرگ و زندگي فردي كه دچار حمله گرمايي شده بسيار اندك است  :

بسرعت بيمار را از معرض تابش آفتاب دور كنيد .

لباسهايش را درآوريد و او را كاملا در وان آب و يخ شناور كنيد .با اين روش درجه حرارت بدن بيمار  بسرعت به حد طبيعي ميرسد .

اگر اين امكان وجود ندارد ، بدن بيمار را مرطوب كنيد و قطعات يخ را  زير دست ، دور گردن و اطراف قوزك پاي او بگذاريد .

آنقدر عمل سرد كردن را ادامه دهيدتا  دماي بدن بيمار به زير 8/37 برسد .

در حين سرد كردن بدن بيمار،  سر و شانه هاي اورا كمي بالا بياوريد و مطمئن شويد كه آرامش دارد .

به تفاوت خستگي گرمايي و حمله گرمايي توجه كنيد :

در حمله گرمايي ، پوست بر افروخته ، خشك و بشدت داغ است

و دماي بدن فرد تا  بيش از 39 درجه هم ميرسد .

ولي در خستگي گرمايي ، پوست معمولا مرطوب ، چسپنده ، خنك و رنگ پريده است

و دماي بدن فرد پايين تر از حد طبيعي است .

 

آيا براي جلوگيري از آسيبهاي مختلف گرمايي ( خستگي گرمايي ، حمله گرمايي ، گرفتگي عضلاني ) راهكاري وجود دارد ؟

بله ، البته ! خوشبختانه گرمازدگي به سادگي قابل پيشگيري است . اگر نميخواهيد دچار آسيبهاي گرمايي شويد بايد :

لباسهايي آزاد كه به بدن نچسپد و با رنگ روشن كه نور آفتاب را جذب نكند ، بپوشيد و از  كلاههاي لبه دار استفاده كنيد .

از تغييرات ناگهاني هوا مثل ورود سريع از ساختمان خنك به خيابان داغ  اجتناب كنيد .

غذا و نوشيدنيهاي خنك مصرف كرده و محلول ORS بنوشيد . اگر رژيم غذايي متعادل باشد معمولا نيازي به قرص نمك نيست .

در هواي داغ به حد كافي آب خنك  بنوشيد ، حتي اگر تشنه نباشيد .

اگر مقدور بود در هواي آزاد بين ساعات 10 صبح تا 3 عصر از كار و فعاليت اجتناب كنيد .

اگر در گرما ورزش ميكنيد بعد از هر نيم ساعت ، 5 تا 10 دقيقه استراحت نماييد .

اگر رژيم غذايي بي نمك يا كم نمك داريد يا اگر دچار مشكلاتي  نظير ، بيماري قلبي – فشار خون – قند – نارسايي كليه يا بيماري ريوي هستيد ، گرما و رطوبت براي سلامتي شما بسيار خطرناك است و بايد قبل از انجام هرگونه فعاليتي در هواي گرم ، با پزشك مشورت كنيد .

و اگر دچار سرگيجه – تهوع – خستگي بيش از حد  و سردرد  - گرفتگي عضلاني و درد و سوزش معده شديد بايد تحت مراقبت پزشك قرار گيريد .

عليرضا انوري کارشناس مهندسی بهداشت حرفه ای